Definitie bezwaar(schrift)

Volgens de definitie in de Algemene wet bestuursrecht (Awb) wordt onder het maken van bezwaar verstaan: “het gebruik maken van de ingevolge een wettelijk voorschrift bestaande bevoegdheid een voorziening tegen een besluit te vragen bij het bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen”.

Op basis van deze definitie kan dus alleen een bezwaarschrift worden ingediend als in een wettelijk voorschrift deze bevoegdheid wordt verleend en het om een besluit gaat in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In tegenstelling tot een zienswijze, heeft het maken van bezwaar dus betrekking op een al genomen beslissing (de besluitvorming heeft dus al plaatsgevonden, terwijl bij het indienen van een zienswijze het uiteindelijke besluit nog niet genomen is).

Bezwaar wordt gemaakt door het indienen van een bezwaarschrift

Indien u zelf een besluit ontvangt waarmee u het niet eens bent of door een besluit getroffen wordt dat niet rechtstreeks aan u geadresseerd is maar waar u wel rechtstreeks bij betrokken bent (u bent dan derde-belanghebbende), dan kunt u door middel van een brief (schriftelijk dus) uw bezwaren (grieven) kenbaar maken aan het betreffende bestuursorgaan. Deze “brief”, wordt dus een bezwaarschrift genoemd.

Wanneer kunt u bezwaar maken tegen een besluit 

U kunt dus bezwaar maken tegen een besluit van een bestuursorgaan als dat besluit tot stand komt op grond van uw eigen aanvraag (u heeft bijvoorbeeld een bepaalde vergunning aangevraagd en deze is afgewezen). Daarnaast kunt u bezwaar maken als u het niet eens bent met een besluit die het bestuursorgaan heeft genomen op een aanvraag van iemand anders en u bent daar rechtstreeks bij betrokken (uw buren hebben bijvoorbeeld een omgevingsvergunning voor het bouwen gekregen om een dakopbouw te plaatsen en u bent het niet eens met die omgevingsvergunning, omdat u dan minder zonlicht heeft in uw tuin).

Als laatste kunt u in bezwaar gaan als u nadelige gevolgen ondervindt van een besluit die een bestuursorgaan uit zichzelf heeft genomen, ambtshalve dus (er wordt bijvoorbeeld een last onder dwangsom aan u opgelegd of uw uitkering wordt verlaagd of ingetrokken daar u verzuimd heeft aan bepaalde formaliteiten te voldoen).

Het is dus niet altijd mogelijk om bezwaar te maken, ook al is er sprake van een besluit. Immers, u dient altijd belanghebbende te zijn om een bezwaarschrift te kunnen indienen. Bovendien dient u in enkele gevallen administratief beroep in te stellen bij een ander bestuursorgaan in plaats van een bezwaarschrift bij het besluitvormende bestuursorgaan.

In ieder geval dient altijd in het besluit te worden aangegeven bij welk bestuursorgaan u een bezwaarschrift kunt indienen of bij welke rechterlijke instantie beroep kan worden ingesteld. Verder is het ook niet mogelijk om bijvoorbeeld bezwaar te maken tegen besluiten waarin algemene regels zijn vervat (bijvoorbeeld het verbod in een Algemene Plaatselijke Verordening van een gemeente om honden los te laten lopen op straat).

Bezwaarschrift indienen schorst werking van besluit niet op

Het indienen van een bezwaarschrift schorst echter niet de werking van het besluit waartegen het is gericht, tenzij dit bij of krachtens een wettelijk voorschrift anders is geregeld. Ondanks een bezwaarschrift, blijft het bestreden besluit gewoon van toepassing.

Machtiging om namens iemand bezwaarschrift in te dienen

Indien u zelf geen bezwaarschrift wenst in te dienen of anderszins daartoe niet gelegen bent, dan is het mogelijk om iemand anders schriftelijk te machtigen om namens u een bezwaarschrift in te dienen. De gemachtigde dient deze machtiging te kunnen overleggen, zodat altijd kan worden gecontroleerd of diegene daadwerkelijk tot het indienen van een bezwaarschrift gemachtigd is. Het is daarom raadzaam om de machtiging altijd tegelijk met het bezwaarschrift mee te zenden.

Inzagerecht bezwaardossier

Alvorens u begint aan het bezwaarschrift is het raadzaam om eerst het gehele dossier in te zien en te bestuderen, aangezien u daar ook recht op heeft. Door de inzage kunt u bijvoorbeeld checken of alle stukken aanwezig zijn in het dossier en als er stukken ontbreken of niet juist zijn, dan kunt u daar melding van maken bij het betreffende bestuursorgaan. Het bestuursorgaan zal uw constatering(en) dienen te onderzoeken en hun bevindingen daarop aan u moeten meedelen.

Behandeling bezwaarschrift

In eerste instantie wordt door het bestuursorgaan beoordeeld of u als belanghebbende kunt worden aangemerkt en of u het bezwaarschrift op de juiste wijze en tijdig heeft ingediend. In dat geval wordt uw bezwaarschrift ontvankelijk verklaard waarna een inhoudelijke beoordeling kan plaatsvinden. Vervolgens kunt u worden uitgenodigd voor een hoorzitting waarin u uw bezwaarschrift mondeling kunt toelichten, oftewel de “hoorplicht in de bezwaarprocedure”.

Met een bezwaarprocedure wordt bedoeld, dat een overheidsbesluit binnen bepaalde wettelijke termijnen en volgens bepaalde procedureregels leidt tot een (integrale) heroverweging van dat besluit. De heroverweging wordt overigens uitgevoerd door hetzelfde bestuursorgaan dat het besluit heeft genomen. Een bezwaarprocedure is dus een “volledige bestuurlijke heroverweging” en daarom kunt u in deze procedure niet slechts wijzen op een onjuiste toetsing van regelgeving, maar ook op bijvoorbeeld gemeentelijke beleidsregels en de uitvoering ervan door het bestuursorgaan.

Met een volledige, bestuurlijke heroverweging wordt niet bedoeld dat het bestuursorgaan het hele besluit opnieuw dient te bekijken, maar in beginsel alleen de onderdelen van het besluit die u bestrijdt. In tegenstelling tot een bezwaarprocedure, beoordeelt een rechter in beroep de rechtmatigheid van het bestreden besluit. Na afloop van de “volledige bestuurlijke heroverweging” neemt het bestuursorgaan een beslissing op uw bezwaarschrift (beslissing op bezwaar).