Commissie voor behandeling bezwaarschriften

Een “adviescommissie voor de behandeling van bezwaarschriften” (verder te noemen: Commissie bezwaarschriften), bereidt de beslissing op het bezwaarschrift voor waarbij onder andere belanghebbenden worden gehoord en advies wordt uitgebracht aan het bestuursorgaan dat bevoegd is. De gehele bezwaarschriftprocedure wordt dus in principe uitgevoerd door een Commissie bezwaarschriften, indien deze uiteraard is ingesteld.

Aan bijzondere regelgevers wordt overgelaten of, en zo ja, voor welke gevallen een Commissie bezwaarschriften ingeschakeld wordt. Voor de inschakeling van een Commissie bezwaarschriften zijn sterke argumenten aan te voeren en in de dagelijkse praktijk maken ministeries, provincies, gemeenten en waterschappen dan ook regelmatig gebruik van dergelijke adviescommissies.

Samenstelling “Commissie bezwaarschriften”

Indien ten behoeve van een beslissing op het bezwaar een Commissie is ingesteld, dan dient deze Commissie een voorzitter in de gelederen te hebben en ten minste twee (andere) leden. De voorzitter mag geen deel uitmaken van het bestuursorgaan en ook niet werkzaam zijn onder de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan.

In jurisprudentie is uitgemaakt dat alle leden van een “Commissie bezwaarschriften” lid mogen zijn van de gemeenteraad, mits de voorzitter maar onafhankelijk is. Er is namelijk geen enkele rechtsregel die zich ertegen verzet dat personen die op enigerlei wijze aan de gemeente zijn verbonden, zitting mogen hebben in een “Commissie bezwaarschriften”.

Commissie neemt geen besluit op bezwaarschrift

Vroeger was het juridisch ook al mogelijk dat adviescommissies de bezwaarschriften namens bestuursorganen behandelden. In tegenstelling tot de huidige bevoegdheden van de “Commissies bezwaarschriften”, namen deze commissies in het verleden soms ook de beslissing op het bezwaarschrift.

Sinds een tweetal uitspraken in 1997 van de hoogste bestuursrechters in Nederland, kan niet langer meer de bevoegdheid tot het nemen van de beslissing op het bezwaarschrift worden overgedragen aan “Commissies bezwaarschriften”. Volgens de bestuursrechters is een dergelijke overdracht van bevoegdheden strijdig met de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en in zoverre dan ook onverbindend.

Mededeling aan indiener bezwaarschrift dat adviescommissie is ingesteld

Indien een bestuursorgaan een Commissie bezwaarschriften heeft ingesteld, dan dient dat zo spoedig als mogelijk te worden meegedeeld aan de indiener van het bezwaarschrift. Deze mededeling moet minimaal inhouden, dat een commissie advies zal uitbrengen aan het bestuursorgaan met betrekking tot het bezwaarschrift. In de praktijk wordt deze mededeling aan de indiener van het bezwaarschrift vaak gecombineerd met een ontvangstbevestiging van het bezwaarschrift.

“Commissie bezwaarschriften” hoort belanghebbenden

Volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb) geschiedt het horen door de Commissie bezwaarschriften en dus niet door het bestuursorgaan of een speciaal daartoe ingerichte hoorcommissie. Om de bestuurslasten enigszins te beperken, kan het horen ook gedaan worden door de voorzitter van de “Commissie bezwaarschriften”. Een lid van de Commissie bezwaarschriften mag zelfs de indiener van een bezwaarschrift horen, maar dan dient dat lid geen deel uit te maken van het bestuursorgaan en ook niet werkzaam te zijn onder de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan.

Naast de indiener(s) van het bezwaarschrift en overige derden-belanghebbenden, wordt ook een vertegenwoordiger van het bestuursorgaan uitgenodigd voor de hoorzitting van de “Commissie bezwaarschriften” en deze krijgt tijdens de hoorzitting de gelegenheid om een toelichting op het standpunt van het bestuursorgaan te geven.

Advies “Commissie bezwaarschriften”

Het advies van de Commissie bezwaarschriften dient schriftelijk te worden uitgebracht. Naast het advies moet ook een verslag van de hoorzitting aan belanghebbenden worden toegezonden. Het advies moet door ten minste drie leden worden uitgebracht, maar het is voldoende als het advies is ondertekend door de voorzitter en de secretaris. Het advies dat de “Commissie bezwaarschriften” aan het bestuursorgaan uitbrengt, is overigens niet bindend. Dit betekent, dat het bestuursorgaan eventueel van het uitgebrachte advies mag afwijken.

Indien het bestuursorgaan afwijkt van het advies, dan dient dat wel nadrukkelijk gemotiveerd te worden. De “Commissie bezwaarschriften” dient het advies met de beslissing op het bezwaarschrift mee te zenden aan de belanghebbenden in de bezwaarprocedure.